Darmowa dostawa do punktu od 130,00 zł
Infolinia: 17 777 01 40poniedziałek - piątek: 8:00 - 16:00
Zapisz na liście zakupowej
Stwórz nową listę zakupową
JAMAJKA – KAWOWA ENKLAWA W TROPIKALNYM RAJU
2023-12-06

JAMAJKA – KAWOWA ENKLAWA W TROPIKALNYM RAJU

Jamajka. Reggae, Bob Marley, słońce i Usain Bolt to zapewne pierwsze skojarzenia, które przychodzą do głowy każdemu na myśl o tej pięknej, karaibskiej wyspie. Natomiast kawowym smakoszom i entuzjastom ta lista wydłuża się o dodatkową pozycję – Jamajka Blue Mountain. Kawa uprawiana na tej niewielkiej wyspie obrosła legendą. Dlatego też większość lokalnych operatorów turystycznych wprowadziła jako punkt obowiązkowy w swojej ofercie możliwość zobaczenia Gór Błękitnych i spróbowania tej wyjątkowej arabiki.


Oczywiście w moim planie zwiedzania wyspy – Blue Mountain i wizyta na plantacji kawy figurowały zdecydowanie na pierwszym miejscu. Zaledwie niecałą godzinę drogi od Domu Boba Marleya (pełniącego obecnie rolę muzeum) w zatłoczonym i gorącym Kingston oraz niewiele ponad 2 godziny jazdy samochodem od skąpanych w słońcu rajskich plaż Jamajki rozciąga się unikatowy region Gór Błękitnych, jakże inny od pozostałych miejsc na wyspie.

Ta „inność” i „wyjątkowość” jest wyczuwalna, niemal namacalna od pierwszej chwili. Temperatura powietrza spada o kilka stopni, co przy utrzymującej się wysokiej wilgotności powoduje, że góry nieustannie spowite są lekką mgiełką. Soczysta zieleń drzew i krzewów, tu i ówdzie przemieszanych z szerokolistnymi drzewami bananowymi, przywołuje na myśl bardziej górskie doliny w kolumbijskich czy peruwiańskich Andach niż gorącą, karaibską wyspę. Pomiędzy drzewami i krzewami z nieuchwytną dla ludzkiego oka prędkością poruszają się małe kolibry, które jeszcze wzmacniają wrażenie egzotyki i bajkowości przyrody. Inne jest również powietrze – krystalicznie czyste i orzeźwiające. W takim to właśnie otoczeniu, na niewielkich plantacjach uprawiana jest jedna z najlepszych kaw na świecie.
Jedną z takich plantacji, na wysokości ok. 1 100 m n. p. m., produkującą rocznie ok. 55 ton kawy miałem okazję zwiedzić osobiście i zapytać miejscowych ekspertów z czego bierze się wyjątkowość Jamajki Blue Mountain.


W regionie Gór Błękitnych występują dwa czynniki, które w głównej mierze stanowią o unikalności tego miejsca: łagodny i bardzo stabilny klimat oraz bogate gleby wulkaniczne, które wystepują wyłącznie w tej części Jamajki. Pod względem pogody każdy dzień wygląda prawie identycznie: od wschodu słońca do wczesnych godzin popołudniowych utrzymuje się piękna, słoneczna pogoda, następnie popołudniem wystepują intensywne, ciepłe, tropikalne deszcze, a pod koniec dnia znów wychodzi słońce. Jeśli dodamy do tego relatywnie niską dobową amplitudę temperatur, mamy idealne warunki dla uprawy drzew kawowca – z odpowiednią ilością słońca i deszczu, bez ekstremalnych temperatur, powodzi czy suszy. Mikroklimat ten sprawia, że owoce kawowca dojrzewają na krzewach dłużej niż w innych częściach świata – od 9 do nawet 11 miesięcy, dzięki czemu dłużej nasycają się bogactwem wulkanicznych gleb, uzyskując aromaty, które później nadają unikatowy smak kawie zaparzanej z pozyskanych ziaren.


Wystarczy rzut oka, żeby stwierdzić, że krzewy kawowca utrzymywane są w bardzo dobrym stanie – nie mają oznak chorób, niedoskonałości, pożółkłych czy rdzawych liści. Niezwykle wysoki poziom wiedzy agrarnej i dobrych praktyk uprawy jest widoczny na każdym kroku, wystarczy zwrócić uwagę na bardzo dobrze utrzymany system irygacji, regularną wymianę starych krzewów na nowe, odpowiednie przycinanie starszych krzewów, aby dłużej zachowały odpowiednią jakość owoców czy specjalnie wydzielone miejsce, gdzie przygotowuje się nowe sadzonki kawowca.


Właściwy zbiór następuje pomiędzy wrześniem a lutym. Kawa zbierana jest metodą „selective picking” – co oznacza, iż wybierane są wyłącznie dojrzałe, czerwone owoce. Jak z dumą podkreślają miejscowi – zbiory i sam proces obróbki kawy na plantacji prowadzony jest w sposob niezwykle rygorystyczny. Zebrane owoce są jeszcze raz moczone w specjalnych zbiornikach, co pozwala odrzucić potencjalne ziarna niskiej jakości, a także te uszkodzone już we wstępnym etapie procesu. Następnie starannie wyselekcjonowane owoce poddawane są długiemu procesowi obróbki – poczynając od suszenia i przechowywania, poprzez ścisłą kontrolę wilgotności, obróbkę ziaren metodą „na mokro”, aż po finalną selekcję ziaren pod względem wielkości, liczenie defektów oraz degustacje pozwalające określić jakość poszczególnych parametrów kawy według systemu „Q-grading” opracowanego przez Specialty Coffee Association.
A trzeba wspomnieć, że system ten ma bardzo precyzyjne i surowe kryteria. Klasyfikacją kaw zajmuje się licencjonowany Q-grader – osoba, której zadaniem jest ocena jakości kawy, znajdowanie i klasyfikacja defektów surowych ziaren kawowych, rozpoznawanie podstawowych smaków i aromatów kawy, a także opis jej profilu smakowego i poszczególnych atrybutów. Q-grader przede wszystkim klasyfikuje kawy, dzięki czemu poszczególne z nich można określać mianem „speciality coffee”.


W systemie SCA próbki kawy otrzymują punkty w zalezności od intensywności poszczególnych parametrów. Uzyskanie ponad 80 punktów w ściśle zdefiniowanej skali, przydzielanych przez wykwalifikowanych i licencjonowanych degustatorów oznacza kawę doskonałą (z ang „excellent”). Większość kaw z regionu Blue Mountain otrzymuje ponad 90 punktów oznaczających kawę znakomitą, niezrównaną (z ang. „outstanding”).
Trudno się zatem dziwić, że Jamajczycy są niezwykle dumni ze swojej kawy i z nieskrywaną przyjemnością serwują ten wyjątkowy napój podczas każdej wizyty na plantacji. Wiedzą bowiem doskonale, że kawa ta dla Europejczyków czy Amerykanów jest swoistym „rarytasem”. Dostępne ilości Jamajki Blue Mountain są relatywnie nieduże, co znacząco wpływa na jej cenę, a większość eksportu „zarezerwowana” jest dla klientów w Japonii, będącej największym importerem kawy z Jamajki. Plantacja, którą zwiedzaliśmy miała już sprzedane ok 95 % nowego zbioru! Pół żartem, pół serio można powiedzieć, że resztę nabywają turyści korzystający z możliwości zakupu słynnej kawy „prosto z plantacji”.

Autor: Michal Gozdecki
Licencjonowany Q-grader Specialty Coffee Association
Pokaż więcej wpisów z Grudzień 2023
pixel